T
Kei te māharahara ngā hapori o Te Tairāwhiti ki te wānanga e haere ana, e mea ana tērā pea ka mate rātou ki te wehe i ō rātou whenua, whai muri i te pūrongo a te kaunihera e tohu ana ko tērā te ara e waatea ana hei tiaki i ngā kāinga kei ngā wāhi tino mōrearea. I pāngia a Wharekahika, a Onepoto, a Te Araroa hoki e te waipuke, e ngā horo whenua i te marangai o Hānuere. Hei tā Takuta Wayne Ngata o Te Tairāwhiti, ko te mahana haeretanga o te hau me te wai he mea tautuhi i te kakatamaitanga o te…
T
I te motu e whanga nei ki ngā hua o ngā pōti motuhake, kei te rerekē haere te hunga ka noho ki ngā tūru o te Whare Pāremata. Hei tā Tama Potaka, ahakoa kua tō te rā ki ētahi kaitōrangapū, ka ara ake anō he reanga hou e kaikā ana ki te mahi i te mahi hei painga mō te iwi. Hei tāna anō, ko te manako nui, ka āhei ngā mema Pāremata o Waikato, ahakoa te pāti, ki te mahi tahi ā ngā tau e tū mai nei. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/waikato.mp3 The post Tama Potaka | Ko te tūmanako ka…
T
Kei te piki haere te hiahia o ngā whānau Māori ki te hanga whare ki runga i ō rātou whenua, ā, ki te whakatū papakāinga hoki mō te whānau. E ai ki Te Matapihi, he pāpaku te puna rauemi e waatea ana ki a tātau hei ārahi, hai taunaki i ngā whānau e hiahia ana ki te whakatū whare. Hei tā Te Ata Rikihana, he mea nui kia wātea ēnei tautoko kia taea ai e ngā whānau te whakarewa, te whakatinana hoki i ā rātou kaupapa papakāinga. https://waateanews.com/wp-content/…
T
E kātata mai nei ko Kirihimete, ā, koinei hoki te wā ka piki haere te nui o ngā mahi taihara i te motu. Hei tā te Kahika o Te Hiku o te Ika, hai tā Moko Tepania, ahakoa kāore anō tētahi mahere kia toka ki te whakarahi ake i kapa pirihimana ki Te Tai Tokerau, nā te piki marika o te taupori ki te hiku i te wā o te Kirihimete, ka manawatia ngā awhina pirihi e ngā hapori rau o te takiwa. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/pirihi.mp3 The post Moko Tepania | Ka nui ake te taupori ki Te…
T
Hei tā Ripeka Lessels, te Perehitini o Te Riu Roa, he mea nui kia whai wāhi ngā kaiako ki ngā panonitanga o te marautanga a te Kāwanatanga o mua, kia rangona ai ngā whakaaro o ngā kaiako pū. Hei tāna, me whai reo ngā kaiako ki ngā whakataunga, kia hāngai ai te marautanga ki ngā mahi kei roto i ngā akomanga. E ai ki a Te Riu Roa, ko te kore whai wāhi mai o ngā kaiako tētahi anō tauira o te aukati a te Kāwanatanga i te rāngai mātauranga. Ko te tūmanako, ka kore te kāwanatanga hou e rite ki te mea…
T
E rehurehu ana te anamata o te mira rākau o Kaitaia. I ngā ūpoko o te kamupene e wānangahia ana te tūtohu hoko atu, aukati rānei. E whai ana tēnei i te katinga o tētahi anō mira rākau o te rohe i te marama o Ākuhata. E matapaetia ana ka neke atu i te 160 ngā tūranga mahi ka poroa ki te aukati te mira nei. E ai ki te kahika i te Kaunihera o Te Hiku o te Ika, e ai ki a Moko Tepania, ka whānui kē atu te pānga o tēnei tūāhuatanga, kaua ki ngā kaimahi anake, engari ka tau hoki tēnei riponga ki ngā…
T
Kua tīmata kē ngā whānau ki te tāhoe i ngā awa me te moana nā te wera o te huarere! Hei tā Brent Matehaere o Surf Life Saving New Zealand, ahakoa he kaitāhoe pakari koe i ngā 20 tau ki muri, ehara i te mea kei te pērā tonu koe i ēnei rā. Me mataara ki ngā tai me ngā ngaru, me kaukau ki ngā wāhi mārie, i te mea ko koe ka tū hei pouwhakaora ki te raru tō whānau. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/moana.mp3 The post Brent Matehaere | Pakeke mā, me mataara i tēnei raumati. appeared…
T
E tū ana ko ngā uiuinga a te Rōpū Whakamana i te Tiriti o Waitangi mō te huringa āhuarangi kereme i tēnei wiki. E ai ki tētahi o ngā kaikerēme, a Emily Tuhi-Ao Bailey, ko te taiao whānui kei te tāmate mai i ngā haurehu paihana i te hāora o te ao, ki te pikinga o te moana, te mahana haeretanga o ngā wai me ngā pānga ki ngā momo koiora taketake. Hei tāna, ki te kore te Kāwanatanga e whakarongo, ka whakaaro rātou ki te kawe tika i ā rātou take ki te ūpoko o te Karauna, arā, ki a Kiingi Tiare.…
T
E rehurehu ana te anamata o te kura-noho o Hato Pāora whai muri i te whakahau kia kati tōna whare noho. Kua hoki ngā tauira noho ki ō rātou kāinga, ā, kāore anō kia mōhiotia ka ahatia ā muri ake nei. Hei tā te ihuputa o Te Kāreti o Te Aute, arā tētahi anō kura-noho Māori o te motu, hei tā Tama Potaka, e pouri ana ia ki ngā āhuatanga e pā ana ki te kura, ā, ka takatū ia ki ngā whanaketanga o te kaupapa nei. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/hato-paora-1.mp3 The post Tama Potaka |…
T
Ko te iwi ka whakatauria te āhua o ngā maimoatanga hauora i Pāhiatua. Whai muri i te hokonga o te Pāhiatua Medical Centre e Ngāti Kahungunu ki Tāmaki-nui-a-Rua, hei tā te māngai o te iwi, hei tā Keni Barrett, ko te aronga tuatahi ko te whakahoki mai i ngā kaimahi i whati atu, me te whakapakari i ngā ratonga hauora i te taha o ngā whānau me te hapori o te takiwā. Ko te ingoa hou o te whare rā ko Te Ara Wai Hauora. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/Keni.mp3 The post Keni Barrett |…
T
Kei te mahi ngātahi a Tūhourangi rāua ko Ngāti Rangitihi ki te rangahau me te tiaki i te pūnaha waiariki o Waimangu. Ki te kore ngā iwi e ārahi, mā ngā kamupene hiko kē e whakatau ngā kaupapa hiko i ngā rohe. Hei tā te kaitiaki o Tūhourangi, hei tā Rangitihi Pene, e tika ana kia tū ko ngā iwi hai kaiārahi i tēnei kaupapa hei tiaki i te taiao, kia kore ai hoki rātou e mahue ki waho i ngā mahi a ngā kamupene hiko, pērā i tāna i kite ai i Taupō. https://waate…
T
I a te motu e whakaeke nei i te marae o Mataatua i Ruatāhuna, ki te poroporoaki i a Tā Pou, kei te maringi iho ko ngā mihi poroporoaki i ngā whaitua o te motu. Inā te nui o te hunga i pāngia e tōna awenga, pēnei i te MP a Tama Potaka. Hai tāna, ko te tūtakitanga tuatahi i pua ake i te wā i a ia i Te Herenga Waka, ā, i hoki anō a Potaka ki raro i tana marumaru i a ia i te rōpū tuarua o Te Panekiretanga o te Reo. E whai ake nei ko te whānuitanga o āna kōrero.…
T
Kua tekau tau e Pūhoro STEMM e tautoko ana i ngā rangatahi Māori i te ao pūtaiao, hangarau, pāngarau me te mātauranga Māori. Mai i tōna tīmatanga i te tau 2016 i Manawatū, kua tipu te kaupapa, ā, ināianei e ū ana tēnei kaupapa ki ngā kura e 90 neke atu puta noa i Aotearoa, ā, koni atu i te 6,000 rangatahi kua whai wāhi ki te kaupapa nei. E whai ake nei ko ngā whakamārama nā te Pou Tikanga Māori i Pūhoro, nā Apiata Tipene. https://waateanews.com/wp-content/…
T
Kua tau te kūpenga a Taramainuku ki runga i a Maungapōhatu, e whanga nei ki te hao i te ika nui o Ruatāhuna, Paku Kore o Ruatāhuna, Kākahu Mauku, arā, i a te tohunga, a Tā Pou Temara, tohunga ki te reo Māori me ngā tikanga, matapihi ki te ao kōhatu anō hoki. He nui āna mahi ki te whakaora i te reo Māori, i ngā tikanga a ngā tīpuna, ā, tokomaha ngā ākonga i whai hua i āna akoranga. Hai tā tētahi o āna tauira i Te Panekiretanga o te Reo, hai tā Te Ururoa Flavell, ahakoa tana māro kia eke āna…
T
Hai āpōpō ka puta ko ngā hua o te kōwhiringa pōti ā-motu, nō reira, he aha ngā manako a te rāngai hauora mō te kāwanatanga ka kōwhiria e te motu? E ai ki a Tākuta Rawiri McCree Jansen, ko tētahi o ngā whāinga matua ko te whakapūmau i te pūtea tautoko e pai ai tā te rāngai whakatutuki i āna mahi. Ka rua, ko te whakamana i te Tiriti o Waitangi kia pai ake ai te manaaki i ngā whānau Māori. Ka toru, ko te kore hoko i ngā hōhipera ki ngā kāporeihana o tāwāhi. E whai ake nei ko te whānuitanga o āna…
T
Kei te kaha ake te pāngia o te Māori e te compulsory mental health treatment, arā, ko te whakahau kia whiwhi maimoatanga hauora hinengaro te tangata ahakoa kāore pea ia i te whakaae. Waihoki, ko te seclusion, arā, ko te mauhere i te tangata ki roto i tētahi rūma ko ia anake, kāore hoki e āhei te puta ki waho. E ai ki a Maraea Johns, te Kaiwhakahaere Māori Hauora i Te Hiringa Mahara, he āwangawanga nui tōna mō te whakanoho i ngā rangatahi ki ngā whare maimoa i ngā pakeke. Ko tāna, me aro te…
T
I puta i te Rōpū Rangatira ā-Iwi mō te Mātauranga tētahi kāri kaute, arā, tētahi ‘score card’, e whakatairite ana i ngā kaupapa here mātauranga a ngā rōpū tōrangapū e whitu, me te āhua o tā rātou tautoko i te mātauranga Māori. Hei tā te Heamana, hei tā Rahui Papa, e whakaatu ana ngā hua, he kaupapa here tā te Pāti Kākāriki, Te Pāti Māori me Reipa e whai wāhi ana ki te mātauranga Māori, engari kāore a Nāhinara rātou ko ACT i whai kaupapa here e aro ana ki tēnei kaupapa. Hai tāna anō, me mōhio…
T
Hai tā te Pāti Kākāriki, ki te tū anō a Nahinara rātou ko ACT ko NZ First hei kāwanatanga, ka takahia kinotia te oranga o te taiao. Hei taunaki i ērā whakapae ā rātou, i whakarārangihia ngā ture me ngā whakataunga ā-kāwanatanga tekau mā rua hei whakaatu ki te motu i te nui o ngā ture e whakaae ana ki te whakawhanake i te whenua me te moana. I te rārangi kaupapa rā ko te keri maina ki ngā whenua whāomoomo, te whakarerekē i ngā ture hī ngohi, te tūhura anō i te hinu me te haurehu ki tai, me te…
T
Kua riro mā Ngāti Kahungunu ki Tāmaki-nui-a-Rua te mana whakahaere o te Pāhiatua Medical Centre whai muri i te whakaaetanga ki a Tararua Health Group. E tata ana ki te rima mano ngā tūroro e manaakihia ana e te whare hauora rā, ā, i pāngia te ratonga hauora rā e ngā pakeketanga o te wā i ngā marama tata kua hori, tae atu ki te wehenga atu o ētahi o ngā kaimahi. Hei tā Paora Ammunson o Ngāti Kahungunu ki Tāmaki-nui-a-Rua, he wāhanga noa iho tēnei hokonga i te mahere whānui a te iwi. Ko ētahi atu…
T
I tēnei ata i mārewa ake ko te huinga Māori Freshwater Fisheries ki Heretaunga, ki reira huitahi ai ngā kaupapa whakaora i ngā kōawa, i ngā roto, i ngā tini koiora hoki o te motu ki te wānanga i te anamata o ngā mahi. Hai tā te Heamana o te kāporeihana ā-iwi o Ngāti Kahungunu, hai tā Bayden Barber, kei hea te pūtea tautoko i ngā mahi maimoa i ngā wai māori o te motu? Hei tāna anō, kei te whakapau kaha ngā kaitiaki ki te tiaki i ō tātou awa, me te whakarauora i ngā koiora o ngā wai māori, engari…
T
Ko te marama o Noema he wā hei whakamānawa i ā tātou pēpi, i ā tātou taonga kua whiti ki te uma o Hine-nui-te-pō, hei tautoko hoki i ngā whānau i pāngia e tēnei mamae. I puta i te rōpū pūoro o IA te waiata Whakakai Marihi, hei oriori kawe i ngā kare ā-roto o te tokorua me ō rāua wheako ki tēnei kaupapa. E ai ki a Reti Hedley o IA, ko te tūmanako mā tēnei waiata e whakaora anō i ngā ngākau kua pāngia e tēnei āhuatanga pōuriuri, me te taunaki i ngā whānau ki te korowai o aroha.…
T
I whakamānawa a Te Puia i te 100 tau mai i te whakamanatanga o te Māori Arts and Crafts Act i te tau 1926, mā te hura i tētahi waharoa hou. E ai ki te Kaiwhakahaere Matua o NZMACI, e ai ki a Eraia Kiel, ko tētahi hua nui o taua ture ko te whakatūnga o ngā wānanga e toru, arā, ngā wānanga e poipoi tonu nei i ngā reanga o tēnei wā ki ngā mātauranga me ngā mahinga toi tuku iho a ngā tipuna. E whai ake nei ko te whānuitanga o āna kōrero. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/eraia.mp3…
T
https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___12pm.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 12pm appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.
T
https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___11am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 11am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.
T
https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___10am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 10am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.
T
https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___9am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 9am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.
T
https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___8am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 8am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.
T
I puta te kī taurangi i a te kaiarataki takirua i te rōpū o Aotearoa Tuatahi i a Shane Jones, ana kōrero e mea ana ki te tū anō rātou hai kāwanatanga, ka panahia he pire hei whakahau i a Ngāpuhi kia whakatau i tō rātou kerēme Tiriti i roto i ngā rā 100 i te tūnga mai o te kāwanatanga hou. E ai ki a Jones, ka kotahi te whakataunga mō Ngāpuhi, ka kore e tohaina te pūtea ki ia hapū. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/10/ngapuhi-1.mp3 The post Shane Jones | Ka panahia a Ngapuhi ki…
T
Ki te kore koe e mau i tō kāri EasyVote ina haere koe ki te pōti, ka taea tonu e koe te tuku pōti. Kāore hoki koe e mate ki te whakaatu i tō ID. Ka taea e ngā kaimahi te kimi i ō taipitopito ki te rārangi pōti. Hei tā Hone Matthews, te Kaitohutohu Matua Māori o Te Kaitiaki Take Kōwhiri, mēnā kei te māuiui koe, kāore e taea te haere ki tētahi wāhi pōti, ā, kua rēhita kē koe, ka taea e tētahi o tō whānau te tiki pepa pōti māu. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/10/poti.mp3 The post…
T
I eke a Ngā Aho Whakaari ki tōna tau 30, e toru tekau tau te kaupapa e tautoko ana i te ao kiriata Māori. I roto i ngā tau, kua whai wāhi te rōpū ki te whakapakari i te rāngai kaihanga kiriata Māori me te whakatairanga i ngā pūrākau Māori ki Aotearoa me te ao whānui. Hai tā te heamana o Ngā Aho Whakaari, hai tā Whatanui Flavell, ko tētahi o ngā tino paetae ko te kaha haere o te rāngai kiriata Māori. Heoi, kei te āwangawanga tonu ia, kāore anō a Ngā Aho Whakaari kia whai i te āhukahuka e tika…