XIO

xWire

Posts from every feed QUEST has found across the web — blogs, news, podcasts, channels and more.

Te Reo News Archives - Waatea News: Māori Radio Station

Keep up to date with the latest Māori news from around regional Aotearoa. Listen to Waatea live, Auckland's only Māori radio on 603am or online here.

Tākuta Wayne Ngata | He aha te anamata mō ngā kāinga o Te Tairāwhiti?

Kei te māharahara ngā hapori o Te Tairāwhiti ki te wānanga e haere ana, e mea ana tērā pea ka mate rātou ki te wehe i ō rātou whenua, whai muri i te pūrongo a te kaunihera e tohu ana ko tērā te ara e waatea ana hei tiaki i ngā kāinga kei ngā wāhi tino mōrearea. I pāngia a Wharekahika, a Onepoto, a Te Araroa hoki e te waipuke, e ngā horo whenua i te marangai o Hānuere. Hei tā Takuta Wayne Ngata o Te Tairāwhiti, ko te mahana haeretanga o te hau me te wai he mea tautuhi i te kakatamaitanga o te…

Tama Potaka | Ko te tūmanako ka kotahi te hoe a ngā mema Pāremata o Waikato.

I te motu e whanga nei ki ngā hua o ngā pōti motuhake, kei te rerekē haere te hunga ka noho ki ngā tūru o te Whare Pāremata. Hei tā Tama Potaka, ahakoa kua tō te rā ki ētahi kaitōrangapū, ka ara ake anō he reanga hou e kaikā ana ki te mahi i te mahi hei painga mō te iwi. Hei tāna anō, ko te manako nui, ka āhei ngā mema Pāremata o Waikato, ahakoa te pāti, ki te mahi tahi ā ngā tau e tū mai nei. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/waikato.mp3 The post Tama Potaka | Ko te tūmanako ka…

Te Ata Rikihana | Me māmā ake te whakatū papakāinga.

Kei te piki haere te hiahia o ngā whānau Māori ki te hanga whare ki runga i ō rātou whenua, ā, ki te whakatū papakāinga hoki mō te whānau. E ai ki Te Matapihi, he pāpaku te puna rauemi e waatea ana ki a tātau hei ārahi, hai taunaki i ngā whānau e hiahia ana ki te whakatū whare. Hei tā Te Ata Rikihana, he mea nui kia wātea ēnei tautoko kia taea ai e ngā whānau te whakarewa, te whakatinana hoki i ā rātou kaupapa papakāinga. https://waateanews.com/wp-content/…

Moko Tepania | Ka nui ake te taupori ki Te Hiku i te Kirihimete, ko te manako kia kaua hoki ngā taihara e piki ake.

E kātata mai nei ko Kirihimete, ā, koinei hoki te wā ka piki haere te nui o ngā mahi taihara i te motu. Hei tā te Kahika o Te Hiku o te Ika, hai tā Moko Tepania, ahakoa kāore anō tētahi mahere kia toka ki te whakarahi ake i kapa pirihimana ki Te Tai Tokerau, nā te piki marika o te taupori ki te hiku i te wā o te Kirihimete, ka manawatia ngā awhina pirihi e ngā hapori rau o te takiwa. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/pirihi.mp3 The post Moko Tepania | Ka nui ake te taupori ki Te…

Ripeka Lessels | Ko te tūmanako, ka rerekē te kāwanatanga hou i te mea o mua.

Hei tā Ripeka Lessels, te Perehitini o Te Riu Roa, he mea nui kia whai wāhi ngā kaiako ki ngā panonitanga o te marautanga a te Kāwanatanga o mua, kia rangona ai ngā whakaaro o ngā kaiako pū. Hei tāna, me whai reo ngā kaiako ki ngā whakataunga, kia hāngai ai te marautanga ki ngā mahi kei roto i ngā akomanga. E ai ki a Te Riu Roa, ko te kore whai wāhi mai o ngā kaiako tētahi anō tauira o te aukati a te Kāwanatanga i te rāngai mātauranga. Ko te tūmanako, ka kore te kāwanatanga hou e rite ki te mea…

Moko Tepania | Ki te kati te mira rākau, ka pāngia te hapori whānui o Kaitaia.

E rehurehu ana te anamata o te mira rākau o Kaitaia. I ngā ūpoko o te kamupene e wānangahia ana te tūtohu hoko atu, aukati rānei. E whai ana tēnei i te katinga o tētahi anō mira rākau o te rohe i te marama o Ākuhata. E matapaetia ana ka neke atu i te 160 ngā tūranga mahi ka poroa ki te aukati te mira nei. E ai ki te kahika i te Kaunihera o Te Hiku o te Ika, e ai ki a Moko Tepania, ka whānui kē atu te pānga o tēnei tūāhuatanga, kaua ki ngā kaimahi anake, engari ka tau hoki tēnei riponga ki ngā…

Brent Matehaere | Pakeke mā, me mataara i tēnei raumati.

Kua tīmata kē ngā whānau ki te tāhoe i ngā awa me te moana nā te wera o te huarere! Hei tā Brent Matehaere o Surf Life Saving New Zealand, ahakoa he kaitāhoe pakari koe i ngā 20 tau ki muri, ehara i te mea kei te pērā tonu koe i ēnei rā. Me mataara ki ngā tai me ngā ngaru, me kaukau ki ngā wāhi mārie, i te mea ko koe ka tū hei pouwhakaora ki te raru tō whānau. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/moana.mp3 The post Brent Matehaere | Pakeke mā, me mataara i tēnei raumati. appeared…

Emily Tuhi-Ao Bailey | I te Karauna e karo ana i tēnei kerēme, kei te tāmate haere te taiao.

E tū ana ko ngā uiuinga a te Rōpū Whakamana i te Tiriti o Waitangi mō te huringa āhuarangi kereme i tēnei wiki. E ai ki tētahi o ngā kaikerēme, a Emily Tuhi-Ao Bailey, ko te taiao whānui kei te tāmate mai i ngā haurehu paihana i te hāora o te ao, ki te pikinga o te moana, te mahana haeretanga o ngā wai me ngā pānga ki ngā momo koiora taketake. Hei tāna, ki te kore te Kāwanatanga e whakarongo, ka whakaaro rātou ki te kawe tika i ā rātou take ki te ūpoko o te Karauna, arā, ki a Kiingi Tiare.…

Tama Potaka | E rehurehu ana te anamata o Hato Pāora.

E rehurehu ana te anamata o te kura-noho o Hato Pāora whai muri i te whakahau kia kati tōna whare noho. Kua hoki ngā tauira noho ki ō rātou kāinga, ā, kāore anō kia mōhiotia ka ahatia ā muri ake nei. Hei tā te ihuputa o Te Kāreti o Te Aute, arā tētahi anō kura-noho Māori o te motu, hei tā Tama Potaka, e pouri ana ia ki ngā āhuatanga e pā ana ki te kura, ā, ka takatū ia ki ngā whanaketanga o te kaupapa nei. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/hato-paora-1.mp3 The post Tama Potaka |…

Keni Barrett | Mā te iwi e whakakaha ngā ratonga hauora i Pāhiatua.

Ko te iwi ka whakatauria te āhua o ngā maimoatanga hauora i Pāhiatua. Whai muri i te hokonga o te Pāhiatua Medical Centre e Ngāti Kahungunu ki Tāmaki-nui-a-Rua, hei tā te māngai o te iwi, hei tā Keni Barrett, ko te aronga tuatahi ko te whakahoki mai i ngā kaimahi i whati atu, me te whakapakari i ngā ratonga hauora i te taha o ngā whānau me te hapori o te takiwā. Ko te ingoa hou o te whare rā ko Te Ara Wai Hauora. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/Keni.mp3 The post Keni Barrett |…

Rangitihi Pene | Mā ngā iwi tonu e ārahi ngā kaupapa waiariki.

Kei te mahi ngātahi a Tūhourangi rāua ko Ngāti Rangitihi ki te rangahau me te tiaki i te pūnaha waiariki o Waimangu. Ki te kore ngā iwi e ārahi, mā ngā kamupene hiko kē e whakatau ngā kaupapa hiko i ngā rohe. Hei tā te kaitiaki o Tūhourangi, hei tā Rangitihi Pene, e tika ana kia tū ko ngā iwi hai kaiārahi i tēnei kaupapa hei tiaki i te taiao, kia kore ai hoki rātou e mahue ki waho i ngā mahi a ngā kamupene hiko, pērā i tāna i kite ai i Taupō. https://waate…

Tama Potaka | Inā te nui o te hunga i pāngia e te awenga a Tā Pou.

I a te motu e whakaeke nei i te marae o Mataatua i Ruatāhuna, ki te poroporoaki i a Tā Pou, kei te maringi iho ko ngā mihi poroporoaki i ngā whaitua o te motu. Inā te nui o te hunga i pāngia e tōna awenga, pēnei i te MP a Tama Potaka. Hai tāna, ko te tūtakitanga tuatahi i pua ake i te wā i a ia i Te Herenga Waka, ā, i hoki anō a Potaka ki raro i tana marumaru i a ia i te rōpū tuarua o Te Panekiretanga o te Reo. E whai ake nei ko te whānuitanga o āna kōrero.…

Apiata Tipene | Tekau tau te kaupapa nei e poipoi ana i ngā rangatahi Māori.

Kua tekau tau e Pūhoro STEMM e tautoko ana i ngā rangatahi Māori i te ao pūtaiao, hangarau, pāngarau me te mātauranga Māori. Mai i tōna tīmatanga i te tau 2016 i Manawatū, kua tipu te kaupapa, ā, ināianei e ū ana tēnei kaupapa ki ngā kura e 90 neke atu puta noa i Aotearoa, ā, koni atu i te 6,000 rangatahi kua whai wāhi ki te kaupapa nei. E whai ake nei ko ngā whakamārama nā te Pou Tikanga Māori i Pūhoro, nā Apiata Tipene. https://waateanews.com/wp-content/…

Te Ururoa Flavell | Ka ora tonu ngā akoranga a Tā Pou i ngā tōtara o te motu.

Kua tau te kūpenga a Taramainuku ki runga i a Maungapōhatu, e whanga nei ki te hao i te ika nui o Ruatāhuna, Paku Kore o Ruatāhuna, Kākahu Mauku, arā, i a te tohunga, a Tā Pou Temara, tohunga ki te reo Māori me ngā tikanga, matapihi ki te ao kōhatu anō hoki. He nui āna mahi ki te whakaora i te reo Māori, i ngā tikanga a ngā tīpuna, ā, tokomaha ngā ākonga i whai hua i āna akoranga. Hai tā tētahi o āna tauira i Te Panekiretanga o te Reo, hai tā Te Ururoa Flavell, ahakoa tana māro kia eke āna…

Dr. Rawiri Mcree Jansen | Ngā tono a te rāngai hauora ki te kāwanatanga hou.

Hai āpōpō ka puta ko ngā hua o te kōwhiringa pōti ā-motu, nō reira, he aha ngā manako a te rāngai hauora mō te kāwanatanga ka kōwhiria e te motu? E ai ki a Tākuta Rawiri McCree Jansen, ko tētahi o ngā whāinga matua ko te whakapūmau i te pūtea tautoko e pai ai tā te rāngai whakatutuki i āna mahi. Ka rua, ko te whakamana i te Tiriti o Waitangi kia pai ake ai te manaaki i ngā whānau Māori. Ka toru, ko te kore hoko i ngā hōhipera ki ngā kāporeihana o tāwāhi. E whai ake nei ko te whānuitanga o āna…

Maraea Johns | He karanga kia panoni te pūnaha hauora hinengaro.

Kei te kaha ake te pāngia o te Māori e te compulsory mental health treatment, arā, ko te whakahau kia whiwhi maimoatanga hauora hinengaro te tangata ahakoa kāore pea ia i te whakaae. Waihoki, ko te seclusion, arā, ko te mauhere i te tangata ki roto i tētahi rūma ko ia anake, kāore hoki e āhei te puta ki waho. E ai ki a Maraea Johns, te Kaiwhakahaere Māori Hauora i Te Hiringa Mahara, he āwangawanga nui tōna mō te whakanoho i ngā rangatahi ki ngā whare maimoa i ngā pakeke. Ko tāna, me aro te…

Rahui Papa | Ko wai mā ngā rōpū tōrangapū e tautoko ana i te mātauranga Māori?

I puta i te Rōpū Rangatira ā-Iwi mō te Mātauranga tētahi kāri kaute, arā, tētahi ‘score card’, e whakatairite ana i ngā kaupapa here mātauranga a ngā rōpū tōrangapū e whitu, me te āhua o tā rātou tautoko i te mātauranga Māori. Hei tā te Heamana, hei tā Rahui Papa, e whakaatu ana ngā hua, he kaupapa here tā te Pāti Kākāriki, Te Pāti Māori me Reipa e whai wāhi ana ki te mātauranga Māori, engari kāore a Nāhinara rātou ko ACT i whai kaupapa here e aro ana ki tēnei kaupapa. Hai tāna anō, me mōhio…

Marama Davidson | Ka tāmate te taiao inā tū anō a Nāhinara, ACT me NZ First hai Kāwanatanga.

Hai tā te Pāti Kākāriki, ki te tū anō a Nahinara rātou ko ACT ko NZ First hei kāwanatanga, ka takahia kinotia te oranga o te taiao. Hei taunaki i ērā whakapae ā rātou, i whakarārangihia ngā ture me ngā whakataunga ā-kāwanatanga tekau mā rua hei whakaatu ki te motu i te nui o ngā ture e whakaae ana ki te whakawhanake i te whenua me te moana. I te rārangi kaupapa rā ko te keri maina ki ngā whenua whāomoomo, te whakarerekē i ngā ture hī ngohi, te tūhura anō i te hinu me te haurehu ki tai, me te…

Paora Ammunson | Ka riro mā te iwi e whakahaere te whare hauora o Pāhiatua.

Kua riro mā Ngāti Kahungunu ki Tāmaki-nui-a-Rua te mana whakahaere o te Pāhiatua Medical Centre whai muri i te whakaaetanga ki a Tararua Health Group. E tata ana ki te rima mano ngā tūroro e manaakihia ana e te whare hauora rā, ā, i pāngia te ratonga hauora rā e ngā pakeketanga o te wā i ngā marama tata kua hori, tae atu ki te wehenga atu o ētahi o ngā kaimahi. Hei tā Paora Ammunson o Ngāti Kahungunu ki Tāmaki-nui-a-Rua, he wāhanga noa iho tēnei hokonga i te mahere whānui a te iwi. Ko ētahi atu…

Bayden Barber | Kei hea te tautoko mō ngā kaupapa whakaora i ngā wai māori?

I tēnei ata i mārewa ake ko te huinga Māori Freshwater Fisheries ki Heretaunga, ki reira huitahi ai ngā kaupapa whakaora i ngā kōawa, i ngā roto, i ngā tini koiora hoki o te motu ki te wānanga i te anamata o ngā mahi. Hai tā te Heamana o te kāporeihana ā-iwi o Ngāti Kahungunu, hai tā Bayden Barber, kei hea te pūtea tautoko i ngā mahi maimoa i ngā wai māori o te motu? Hei tāna anō, kei te whakapau kaha ngā kaitiaki ki te tiaki i ō tātou awa, me te whakarauora i ngā koiora o ngā wai māori, engari…

Reti Hedley | He oriori hei maumahara ki ngā pēpi kua whiti ki te uma o Hine-nui-te-pō.

Ko te marama o Noema he wā hei whakamānawa i ā tātou pēpi, i ā tātou taonga kua whiti ki te uma o Hine-nui-te-pō, hei tautoko hoki i ngā whānau i pāngia e tēnei mamae. I puta i te rōpū pūoro o IA te waiata Whakakai Marihi, hei oriori kawe i ngā kare ā-roto o te tokorua me ō rāua wheako ki tēnei kaupapa. E ai ki a Reti Hedley o IA, ko te tūmanako mā tēnei waiata e whakaora anō i ngā ngākau kua pāngia e tēnei āhuatanga pōuriuri, me te taunaki i ngā whānau ki te korowai o aroha.…

Eraia Kiel | E toitū tonu ana ngā mahinga toi Māori, 100 tau mai i te whakamanatanga o te Māori Arts and Crafts Act.

I whakamānawa a Te Puia i te 100 tau mai i te whakamanatanga o te Māori Arts and Crafts Act i te tau 1926, mā te hura i tētahi waharoa hou. E ai ki te Kaiwhakahaere Matua o NZMACI, e ai ki a Eraia Kiel, ko tētahi hua nui o taua ture ko te whakatūnga o ngā wānanga e toru, arā, ngā wānanga e poipoi tonu nei i ngā reanga o tēnei wā ki ngā mātauranga me ngā mahinga toi tuku iho a ngā tipuna. E whai ake nei ko te whānuitanga o āna kōrero. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/eraia.mp3…

02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 12pm

https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___12pm.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 12pm appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.

02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 11am

https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___11am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 11am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.

02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 10am

https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___10am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 10am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.

02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 9am

https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___9am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 9am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.

02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 8am

https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/11/02_o_Noema_2026_Nga_Kawepurongo_a_Waatea___8am.mp3 Latest Kōreo from the rohe and motu. Ngā kaupapa nui, ngā reo o te hapori. Te Reo Maori News Listen Live or Online on Waatea Digital The post 02 o Noema 2026 Ngā Kawepūrongo a Waatea | 8am appeared first on Waatea News: Māori Radio Station.

Shane Jones | Ka panahia a Ngapuhi ki tētahi whakataunga.

I puta te kī taurangi i a te kaiarataki takirua i te rōpū o Aotearoa Tuatahi i a Shane Jones, ana kōrero e mea ana ki te tū anō rātou hai kāwanatanga, ka panahia he pire hei whakahau i a Ngāpuhi kia whakatau i tō rātou kerēme Tiriti i roto i ngā rā 100 i te tūnga mai o te kāwanatanga hou. E ai ki a Jones, ka kotahi te whakataunga mō Ngāpuhi, ka kore e tohaina te pūtea ki ia hapū. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/10/ngapuhi-1.mp3 The post Shane Jones | Ka panahia a Ngapuhi ki…

Hone Matthews | Te tukanga tuku pōti 2026.

Ki te kore koe e mau i tō kāri EasyVote ina haere koe ki te pōti, ka taea tonu e koe te tuku pōti. Kāore hoki koe e mate ki te whakaatu i tō ID. Ka taea e ngā kaimahi te kimi i ō taipitopito ki te rārangi pōti. Hei tā Hone Matthews, te Kaitohutohu Matua Māori o Te Kaitiaki Take Kōwhiri, mēnā kei te māuiui koe, kāore e taea te haere ki tētahi wāhi pōti, ā, kua rēhita kē koe, ka taea e tētahi o tō whānau te tiki pepa pōti māu. https://waateanews.com/wp-content/uploads/2026/10/poti.mp3 The post…

Whatanui Flavell | Ngā Aho Whakaari : 30 tau e tautoko ana i te rāngai kiriata Māori.

I eke a Ngā Aho Whakaari ki tōna tau 30, e toru tekau tau te kaupapa e tautoko ana i te ao kiriata Māori. I roto i ngā tau, kua whai wāhi te rōpū ki te whakapakari i te rāngai kaihanga kiriata Māori me te whakatairanga i ngā pūrākau Māori ki Aotearoa me te ao whānui. Hai tā te heamana o Ngā Aho Whakaari, hai tā Whatanui Flavell, ko tētahi o ngā tino paetae ko te kaha haere o te rāngai kiriata Māori. Heoi, kei te āwangawanga tonu ia, kāore anō a Ngā Aho Whakaari kia whai i te āhukahuka e tika…